ไชยชนก ชิดชอบ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม (รมว.ดีอี) เปิดเผยภายหลังการประชุมเพื่อนำเสนอผลการศึกษาแนวทางการกำหนดค่าตอบแทนสำหรับผู้ใช้บริการที่เป็นผู้ทำงานบนแพลตฟอร์มดิจิทัลในส่วนของบริการขนคนขนของแบบ On-demand ผ่านแพลตฟอร์มดิจิทัล โดยมีสำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ (สพธอ.) หรือ ETDA ผู้แทนกลุ่มไรเดอร์ และ ผู้แทนจากแพลตฟอร์มดิจิทัล Lalamove เข้าร่วม โดยระบุว่า การหารือครั้งนี้มีความคืบหน้าทั้งในส่วนของการพัฒนาสูตรคำนวณค่าตอบแทนขั้นต่ำ และการแก้ไขปัญหาจากข้อเรียกร้องของกลุ่มไรเดอร์
โดยกระทรวงดีอีและ ETDA ทำหน้าที่เป็นตัวกลางใน 2 ส่วนสำคัญ ส่วนแรก คือ การรวบรวมและวิเคราะห์ข้อมูล เพื่อพัฒนาสูตรคำนวณ “ค่าตอบแทนขั้นต่ำ” หรือ Minimum Rate ที่สะท้อนต้นทุนการทำงานจริงของผู้ทำงานบนแพลตฟอร์มดิจิทัล โดยสูตรดังกล่าวไม่ได้มีเป้าหมายเพื่อสั่งการหรือกำหนดราคาให้แพลตฟอร์มรายใดรายหนึ่ง แต่เป็นการพัฒนามาตรฐานกลาง หรือ Cost Floor สำหรับใช้เป็นข้อมูลประกอบการพัฒนากลไกคุ้มครองแรงงานแพลตฟอร์มในอนาคต
“สิ่งที่เรากำลังทำไม่ใช่การกำหนดว่าทุกแพลตฟอร์มต้องจ่ายในราคาเท่ากัน แต่เป็นการหามาตรฐานว่า ต้นทุนขั้นต่ำที่เป็นธรรมต่อผู้ทำงานบนแพลตฟอร์มดิจิทัลควรประกอบด้วยอะไรบ้าง เพื่อให้มีหลักเกณฑ์กลางที่ทุกฝ่ายสามารถใช้เป็นข้อมูลอ้างอิงได้” รมว.ดีอี กล่าว
สำหรับโครงสร้างของการคำนวณ ในวงการหารือครั้งนี้ ทั้งผู้แทนไรเดอร์และแพลตฟอร์มเห็นตรงกันในหลักการว่า ควรครอบคลุมองค์ประกอบสำคัญ ได้แก่ ค่าตอบแทนตามเวลาที่ใช้ทำงาน ต้นทุนยานพาหนะตามระยะทางและประเภทพาหนะ รวมถึงค่าตอบแทนเพิ่มเติมสำหรับงานที่มีภาระเฉพาะ และแม้โครงสร้างของสูตรจะมีความชัดเจนมากขึ้นแต่ยังต้องรวบรวมข้อมูลตัวเลขเพื่อนำมาใช้คำนวณในแต่ละองค์ประกอบ โดยข้อมูลบางส่วนสามารถอ้างอิงจากหน่วยงานภาครัฐ เช่น กระทรวงแรงงานและกระทรวงคมนาคม
ขณะที่ข้อมูลต้นทุนและรูปแบบการทำงานจริงยังต้องรับฟังจากแพลตฟอร์มและกลุ่มไรเดอร์ที่หลากหลายมากขึ้น เพื่อให้ได้ข้อมูลที่เป็นกลาง ครอบคลุม และสะท้อนสภาพตลาดมากที่สุด
รมว.ดีอี กล่าวเพิ่มเติมว่า ผลการศึกษาสูตรคำนวณค่าตอบแทนขั้นต่ำจะเป็นข้อมูลสำคัญสำหรับสนับสนุนการพัฒนากฎหมายคุ้มครองแรงงานแพลตฟอร์ม ภายใต้ร่างกฎหมาย ส่งเสริมและคุ้มครองแรงงานอิสระ ที่ได้ผ่านการพิจารณาของคณะกรรมการกฤษฎีกาในวาระที่ 3 แล้ว จากการหารือเบื้องต้นกับ ETDA มีแนวคิดที่จะแยกประเด็นแรงงานแพลตฟอร์มออกมาพัฒนาเป็นกฎหมายเฉพาะ
เนื่องจากมีรูปแบบการทำงาน ต้นทุน และความสัมพันธ์ระหว่างผู้ทำงานบนแพลตฟอร์มดิจิทัลกับแพลตฟอร์ม แตกต่างจากแรงงานอิสระประเภทอื่น สูตร Minimum Rate ที่อยู่ระหว่างการศึกษาจึงจะเป็นข้อมูลสนับสนุนสำคัญในการกำหนดมาตรการคุ้มครองที่เหมาะสมกับแรงงานกลุ่มนี้ ซึ่งที่ผ่านมาอาจยังไม่มีกฎหมายรองรับอย่างครอบคลุม
สำหรับบทบาทส่วนที่สอง ที่กระทรวงดีอีและ ETDA เดินหน้าคือการเป็นเวทีกลาง เปิดโอกาสให้ผู้แทนไรเดอร์และแพลตฟอร์ม ได้แลกเปลี่ยนข้อเท็จจริงและร่วมกันหาแนวทางแก้ไขปัญหา โดยนับจากการหารือครั้งก่อนจนถึงการประชุมครั้งนี้ Lalamove ได้ดำเนินการตามข้อเสนอของกลุ่มไรเดอร์แล้ว 3 ประเด็น ได้แก่ 1.การลดระยะเวลาระงับบัญชีกรณียกเลิกงาน จากเดิม 3 วัน เหลือ 1 วัน 2.เพิ่มช่องทางร้องเรียนและอุทธรณ์ ด้วยการจัดตั้งศูนย์บริการหรือ Hub เพื่อให้ไรเดอร์เข้าถึงการรับเรื่องและยื่นอุทธรณ์ได้สะดวกขึ้น รวมถึง3.การปรับรัศมีการมองเห็นงาน โดยเปิดให้ไรเดอร์เลือกพื้นที่รับงานได้ 2 ระดับ คือ รัศมี 5 กิโลเมตร หรือ 10 กิโลเมตร เป็นต้น ซึ่งความคืบหน้าดังกล่าวสะท้อนถึงความร่วมมือของแพลตฟอร์มในการนำข้อเสนอจากกลุ่มไรเดอร์ไปปรับปรุงการดำเนินงาน
อย่างไรก็ตาม ยังมีบางประเด็นที่อยู่ระหว่างการพิจารณา โดยเฉพาะข้อเสนอของกลุ่มไรเดอร์ที่ขอให้กำหนดค่ารอบขั้นต่ำไว้ที่ 10 บาทต่อกิโลเมตร ซึ่ง Lalamove ยังไม่ได้ปรับอัตราตามข้อเรียกร้องและอยู่ระหว่างศึกษาในรายละเอียดเพิ่มเติม โดยการเรียกร้องดังกล่าวเป็นสิทธิ์ของไรเดอร์ ขณะที่แพลตฟอร์มมีสิทธิ์พิจารณาตามต้นทุนและรูปแบบการประกอบธุรกิจ กระทรวงดีอีพร้อมทำหน้าที่เป็นเวทีกลางให้ทั้งสองฝ่ายหารือเพื่อหาจุดสมดุลร่วมกัน
