เหตุการณ์แผ่นดินไหว เมื่อวันที่ 28 มีนาคมที่ผ่านมา ทำให้รู้ว่าระบบแจ้งเตือนภัยพิบัติของประเทศไทยมีปัญหา เพราะการทำงานที่ไม่ประสานกันและการมีประสิทธิภาพที่แตกต่างกันระหว่างหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ผลกรรมจึงตกกับประชาชนอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ ปัญหาที่เกิดขึ้นคือ 1.ระบบ SMS ไม่เวิร์กในสถานการณ์ฉุกเฉินเพราะส่งข้อความถึงเลขหมายได้จำกัดจำนวนและต้องใช้ระยะเวลานาน 2.ประสิทธิภาพที่ต้องตั้งคำถามถึงผู้บริหารของหน่วยงานอย่างกรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย (ปภ.) เพราะหากไล่ระยะเวลาตั้งแต่ประชาชนรับรู้แผ่นดินไหวได้ทั่วกรุงเทพฯ เวลาประมาณ 13.27 น. แต่ข้อความแรกที่ปภ.ส่งให้กสทช.เพื่อส่งต่อให้โอเปอเรเตอร์ส่ง SMS แจ้งประชาชน ประมาณ 14.40 น. (กว่า 1 ชั่วโมง) ซึ่ง SMS มีข้อจำกัดคือส่งได้เพียง 1.7 แสนถึง 2 แสนเลขหมายต่อครั้ง ครั้งละ 10-15 นาที ส่วนข้อความที่แจ้งเตือนมาก็ไม่ทันสถานการณ์
ครั้งนั้นทำให้กสทช.กลายเป็นแพะอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ ซึ่งนำมาสู่การแถลงข่าวในวันที่ 18 เมษายนที่ผ่านมาที่กสทช.ร่วมกับ 3 ค่ายมือถือออกมายืนยัน (อีกครั้ง) ว่าระบบ Cell Broadcast ในส่วนของโอเปอเรเตอร์พร้อมเต็มที่และทดสอบให้เห็นกับตา ส่วนกสทช.สนับสนุนในเรื่องเงิน หน้าที่ของปภ.ตอนนี้คือการกำหนดเกณฑ์ในการแจ้งเตือน การกำหนดข้อความที่จะส่ง ซึ่งอยู่ในกลุ่มไลน์ที่จะเป็นการสื่อสารตรงไปยังโอเปอเรเตอร์มือถือ โดยตรงเพื่อแจ้งเตือนเลย
ทั้งหมดเพื่อทำให้เห็นว่าใครเวิร์กไม่เวิร์ก หน่วยงานไหนทัวร์ควรจะลง
ไตรรัตน์ วิริยะศิริกุล รองเลขาธิการรักษาการแทน เลขาธิการคณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ (เลขาธิการกสทช.) กล่าวว่า ขณะนี้ผู้ให้บริการทั้ง 3 ราย ได้แก่ บริษัท แอดวานซ์ ไวร์เลส เน็ทเวอร์ค จำกัด บริษัท ทรู มูฟ เอช ยูนิเวอร์แซล คอมมิวนิเคชั่น จำกัด และบริษัท โทรคมนาคมแห่งชาติ จำกัด (มหาชน) ได้ทำระบบ Cell Broadcast Center (CBC) พร้อมทดสอบการใช้งานระบบการแจ้งเตือนภัยแล้วระหว่างที่รอระบบ Cell Broadcast Entity (CBE) จาก ปภ. ที่ยังดำเนินการไม่เสร็จ
“Timeline Cell Broadcast”
เมษายน 2567 กสทช. มีมติอนุมัติหลักการในการจัดทำระบบแจ้งเตือนภัยฉุกเฉินผ่านเครือข่ายโทรศัพท์เคลื่อนที่ (Cell Broadcast Service) ตามที่ ครม. มีมติเห็นชอบโดยกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม(ดีอี) กรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย(ปภ.) และผู้ประกอบการโทรคมนาคม มีหน้าที่ในระบบ Cell Broadcast ดังนี้
-กรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย(ปภ.) จะเป็นหน่วยงานหลักในการดำเนินการส่วนของ Cell Broadcast Entity (CBE) หรือศูนย์แม่ข่ายดูแลระบบ ทำหน้าที่กำหนดรายละเอียดข้อมูลและพื้นที่ในการแจ้งเตือนข้อความส่งตรงถึงผู้ประกอบการโทรคมนาคม
-ผู้ประกอบการโทรคมนาคม ได้แก่ บริษัท แอดวานซ์ ไวร์เลส เน็ทเวอร์ค จำกัด บริษัท ทรู มูฟ เอช ยูนิเวอร์แซล คอมมิวนิเคชั่น จำกัด และบริษัท โทรคมนาคมแห่งชาติ จำกัด (มหาชน) จะเป็นผู้ดำเนินการในส่วนของ Cell Broadcast Center (CBC) ทำหน้าที่นำเนื้อหาข้อความส่งต่อไปยังเสาส่งสัญญาณในพื้นที่ประสบภัย
-กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม(ดีอี) จะเป็นหน่วยงานที่ดำเนินการในส่วนของระบบ Cloud Server และการเชื่อมต่อระหว่าง Cell Broadcast Entity (CBE) และ Cell Broadcast Center (CBC)
สิงหาคม 2567 กสทช. มีมติอนุมัติกรอบวงเงินการจัดทำระบบ Cell Broadcast เฉพาะเงินสนับสนุนระบบ Cell Broadcast Center (CBC), Core Network, Radio Network และค่าบำรุงรักษาระบบ (MA) เป็นระยะเวลา 3 ปี ให้แก่ AWN และ TUC รวม 752 ล้านบาท โดยในส่วนของ NT ให้ไปจัดทำข้อมูลเพิ่มเพื่อให้วงเงินที่ขอรับการสนับสนุนสอดคล้องกับจำนวนผู้ใช้งาน
มกราคม 2568 กสทช. มีมติอนุมัติวงเงิน 261 ล้านบาท ให้กับ NT หลังจัดทำข้อมูลส่งเพิ่ม
มีนาคม 2568 สำนักงาน กสทช. ได้เชิญ Apple Thailand และ Line Thailand หารือแนวทางที่จะเป็นไปได้ในทุกด้าน เพื่อใช้แพลตฟอร์มอื่น ๆ ที่นอกเหนือจาก SMS แจ้งเตือนภัยพิบัติให้ประชาชนได้รับทราบอย่างรวดเร็ว โดย Apple Thailand ได้อัปเดตระบบให้รองรับแจ้งเตือนภัยผ่าน Cell Broadcast ได้แล้ว ส่วน Line Thailand จะมีการทำ MOU ร่วมกับสำนักงาน กสทช. เพื่อส่งข้อความแจ้งเตือนผ่าน Line OA ในชื่อ Line Alert
เมษายน 2568 ผู้ให้บริการโทรศัพท์เคลื่อนที่ทั้ง 3 ราย เริ่มใช้ระบบ CBC แจ้งเตือนภัยหากเกิดเหตุฉุกเฉิน
รูปแบบการส่งข้อความเตือนภัยในปัจจุบัน แบ่งดังนี้
1.กรณีภัยพิบัติประเภทแผ่นดินไหว จะมีการส่งข้อความแจ้งเตือนโดยกรมอุตุนิยมวิทยาและ ปภ.โดยไม่ต้องผ่านสำนักงาน กสทช.
2.กรณีภัยประเภทอื่น ๆ เช่น อุทุกภัย หรือวาตภัย ปภ.จะเป็นหน่วยงานที่แจ้งให้ผู้ให้บริการทั้ง 3 รายโดยตรงเพื่อส่งข้อความแจ้งเตือนประชาชนด้วยตนเอง
ทั้งนี้สำนักงาน กสทช. จะเป็นผู้ประสานงานให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องสามารถใช้งานระบบ Cell Broadcast ในการเตือนภัยประชาชนได้อย่างรวดเร็วและมีประสิทธิภาพสูงสุด และสนับสนุนให้ผู้ให้บริการโทรศัพท์เคลื่อนที่ใช้ระบบ CBC ที่ได้ให้งบประมาณสนับสนุนมาแล้ว 1 ปี จากนี้ทันที ซึ่งถือเป็นระยะเวลาพอสมควรที่ประชาชนควรได้รับการดูแลความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สินจากหน่วยงานของรัฐโดยไม่รอระบบ CBE ของปภ. ที่ยังดำเนินการไม่เสร็จ
ส่วนกรณีโทรศัพท์มือถือที่จะไม่ได้รับการแจ้งเตือน Cell Broadcast
1. ปิดเครื่อง
2.โทรศัพท์เป็นรุ่นที่เชื่อมต่อ 2G หรือ 3G กรณีนี้ผู้ให้บริการโทรศัพท์จะใช้วิธีส่ง SMS แจ้งเตือนให้แก่ผู้ใช้งาน ปัจจุบัน AIS มีผู้ใช้บริการกลุ่มนี้ประมาณ 1.6 ล้านเลขหมาย และทรูมีผู้ใช้ประมาณ 900,000 เลขหมาย
3.ใช้ Wi-Fi (ไม่ใช้ซิมการ์ด)
4. เปิดใช้ Airplane mode
AIS ยืนยันความพร้อมCell Broadcast บน Android และ iOS
AIS ร่วมกับ กสทช. ทดสอบระบบแจ้งเตือนภัยฉุกเฉินผ่านโทรศัพท์เคลื่อนที่ “Cell Broadcast” ซึ่งสามารถรองรับการใช้งานได้ทั้งบนสมาร์ทโฟนระบบ Android และ iOS โดยผลการทดสอบสามารถส่งข้อความแจ้งเตือนได้ทั้ง 2 ระบบ ภายหลังจากที่ Apple ได้เปิดอัปเดตระบบ Cell Broadcast ให้ผู้ใช้ไอโฟน iOS 18 ในไทยใช้งานได้แล้ว จึงขอแนะนำให้ประชาชนที่ใช้มือถือไอโฟนรีบอัปเดตเป็น iOS 18 โดยเร็วที่สุด โดยการทดสอบมีไตรรัตน์ วิริยะศิริกุล รักษาการเลขาธิการกสทช. , วรุณเทพ วัชราภรณ์ หัวหน้าฝ่ายงานธุรกิจสัมพันธ์ AIS และวสิษฐ์ วัฒนศัพท์ หัวหน้าหน่วยธุรกิจงานปฏิบัติการและสนับสนุนด้านเทคนิคทั่วประเทศ AIS เข้าร่วมเมื่อวันศุกร์ที่ 18 เมษายน 2568 ที่ผ่านมา
ทั้งนี้ ระหว่างที่ทาง ปภ. กำลังพัฒนาระบบ Cell Broadcast Entity (CBE) หรือศูนย์สั่งการของภาครัฐนั้นทางปภ.ได้ขอความร่วมมือมายังโอเปอเรเตอร์ ให้ช่วยดำเนินการส่งข้อความแจ้งเตือนภัยผ่าน 2 ระบบ ดังนี้
1.ระบบ CBS (Cell Broadcast Service) โดยโอเปอเรเตอร์ใช้ได้บนมือถือแอนดรอยด์ เวอร์ชัน 12 ขึ้นไปและใช้ได้บนมือถือไอโฟน iOS 18 สำหรับมือถือที่ไม่สามารถรับ CBS ได้แก่มือถือระบบ 2G 3G iPhone X (10) ลงมาที่ยังอัปเดต iOS 18 ไม่ได้
2.ระบบ SMS ยังจำเป็นต้องส่ง SMS เพื่ออุดช่องโหว่ของ CBS ที่ไม่สามารถใช้งานกับมือถือ 2G 3G และ iPhone X (10) ลงมาโดย ปภ. จะเป็นผู้กำหนดการส่งข้อความแจ้งเตือน พร้อมระบุพื้นที่ โลเคชั่น และจังหวัดที่จะส่งมายังโอเปอเรเตอร์ โดยใช้ SMS Sender Name เป็น DDPM ย่อมาจากกรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย ส่วน TMD ย่อมาจาก กรมอุตุนิยมวิทยา
ทรูพร้อมเปิดใช้ Cell Broadcast Service เตือนภัยบนมือถือ
จักรกฤษณ์ อุไรรัตน์ หัวหน้าคณะผู้บริหารด้านกิจการองค์กร บริษัท ทรู คอร์ปอเรชั่น จำกัด (มหาชน) กล่าวว่า จากเหตุการณ์แผ่นดินไหวในไทยครั้งใหญ่เมื่อวันที่ 28 มีนาคมที่ผ่านมา และล่าสุดเมื่อวันที่ 14 เมษายน ที่จังหวัดกระบี่ สะท้อนให้เห็นถึงความจำเป็นเร่งด่วนที่ประเทศไทยต้องมีระบบเตือนภัยที่มีประสิทธิภาพ ทรูมีความห่วงใยและได้เร่งดำเนินการติดตั้งระบบ Cell Broadcast Service เสร็จเรียบร้อยทุกเสาสัญญาณครอบคลุมทุกพื้นที่ทั่วประเทศเป็นรายแรก ซึ่งเดิมทดสอบและพร้อมให้บริการบนมือถือ Android สำหรับรุ่นที่ใช้งาน 4G และ 5G ล่าสุดวันนี้ทรูพร้อมให้บริการเพิ่มบน iPhone แล้ว ไม่ว่าจะเป็นระบบจริงหรือระบบเสมือน (Virtual Cell Broadcast) หากเกิดภัยพิบัติหรือเหตุฉุกเฉิน ทางปภ.สามารถประสานการเตือนภัยนำมาใช้แจ้งแก่ลูกค้าทรูมูฟ เอชและดีแทคผ่านระบบนี้ได้ทันที
CBS ความพร้อมของระบบและอุปกรณ์
ระบบ Cell Broadcast Service (CBS) ของทรูได้ผ่านการทดสอบและรองรับการใช้งานอย่างสมบูรณ์บนมือถือ iPhone และมือถือระบบ Android ที่รองรับเทคโนโลยี 4G และ 5G ซึ่งสามารถรับข้อความแจ้งเตือนได้โดยไม่จำเป็นต้องติดตั้งแอปพลิเคชันเพิ่มเติม ล่าสุดสำหรับผู้ใช้งาน iPhone สามารถตรวจสอบตั้งค่าเพื่อรับข้อความแจ้งเตือนได้แล้วผ่านเมนู Settings > Notifications > Amber Alerts และ Emergency Alerts ทั้งนี้ ข้อความแจ้งเตือนจะแสดงบนหน้าจอ Apple Watch ในกรณีถ้าใช้งานร่วมด้วย
ทั้งนี้ทรูได้ทำการทดสอบระบบ CBS กับมือถือ iPhone และมือถือระบบ Android ในสถานการณ์จำลองภายในอาคารทรู ทาวเวอร์ รัชดา โดยที่ผ่านมาได้ทำการทดสอบระบบ CBS ร่วมกับ สำนักงาน กสทช. และ ปภ. พบว่าระบบสามารถส่งข้อความแจ้งเตือนได้อย่างรวดเร็ว แม่นยำ และเจาะจงพื้นที่ได้ตามที่กำหนด ข้อความแจ้งเตือนจะปรากฏทันทีบนหน้าจอมือถือของผู้ใช้งานที่อยู่ในพื้นที่เสี่ยงภัย ซึ่งมีประสิทธิภาพดีกว่าการส่งข้อความแบบ SMS ทั้งในด้านความรวดเร็วและความสามารถในการกำหนดพื้นที่เป้าหมายเพื่อแจ้งข้อความเตือนภัย
การยกระดับความปลอดภัยของประเทศไทยสู่มาตรฐานสากล
การทดสอบระบบแจ้งเตือนภัยฉุกเฉิน Cell Broadcast Service ร่วมกับสำนักงานกสทช.บนมือถือ iPhone และมือถือระบบ Android ในครั้งนี้ถือเป็นก้าวสำคัญของประเทศไทยสู่การมีระบบแจ้งเตือนภัยที่มีมาตรฐานระดับสากล ซึ่งหลายประเทศทั่วโลกได้นำมาใช้อย่างแพร่หลาย อาทิ สหรัฐอเมริกา ญี่ปุ่น เกาหลีใต้ และประเทศในกลุ่มสหภาพยุโรประบบ Cell Broadcast เป็นเทคโนโลยีที่มีประสิทธิภาพสูงในการแจ้งเตือนภัย เนื่องจากสามารถส่งข้อความไปยังอุปกรณ์มือถือจำนวนมากในพื้นที่เฉพาะได้พร้อมกัน ซึ่งแตกต่างจากการส่งข้อความแบบ SMS ทั่วไป เพื่อให้มั่นใจว่าประชาชนจะได้รับการแจ้งเตือนในยามฉุกเฉิน
“ความร่วมมือระหว่างทรู กสทช. และกรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย (ปภ.) นับเป็นการยกระดับโครงสร้างพื้นฐานด้านความปลอดภัยของประเทศไทย ซึ่งจะช่วยเสริมสร้างความปลอดภัยให้กับประชาชนในการรับมือกับภัยพิบัติต่างๆ ได้อย่างทันท่วงที”จักรกฤษณ์ กล่าว
โครงสร้างการทำงานของระบบ Cell Broadcast Service
ระบบ Cell Broadcast Service จะทำงานได้อย่างสมบูรณ์ต้องประกอบด้วยสององค์ประกอบหลัก คือ 1.CBC (Cell Broadcast Center) – เป็นส่วนที่ดำเนินการโดยผู้ให้บริการโทรศัพท์มือถือ ซึ่งทรูได้ติดตั้งและพร้อมให้บริการแล้ว 100% 2.CBE (Cell Broadcast Entity) – เป็นส่วนที่กำลังดำเนินการโดยหน่วยงานภาครัฐ โดยเฉพาะกรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย (ปภ.) ซึ่งเป็นผู้มีอำนาจในการส่งข้อความแจ้งเตือนในกรณีที่เกิดภัยพิบัติหรือเหตุฉุกเฉิน
“ทรูมุ่งมั่นที่จะเป็นส่วนหนึ่งในการสร้างความปลอดภัยให้กับประชาชนชาวไทย ด้วยการนำเทคโนโลยีที่ทันสมัยมาสนับสนุนการเตือนภัยและการรับมือกับภัยพิบัติต่างๆ การพัฒนาระบบ Cell Broadcast Service ในครั้งนี้ เป็นการแสดงให้เห็นถึงความมุ่งมั่นของเราในการยกระดับคุณภาพชีวิตและความปลอดภัยของคนไทย”
